LASER
ĐIỀU TRỊ MỤN
1.
Thông tin chung
Mụn trứng cá là bệnh lí của vùng nang lông-tuyến bã nhờn, thường gặp ở lứa tuổi
dậy thì. Mặc dù bệnh không ảnh hưởng đến tính mạng nhưng có tác động rất lớn đến tâm lí và chất
lượng cuộc sống. Nếu không điều trị đúng cách và kịp thời, mụn có thể để lại
nhiều hậu quả như sẹo mụn và những vết thâm tồn tại lâu dài, rất khó điều trị.
2.
Cơ chế sinh mụn
Cơ chế bệnh sinh của mụn trứng cá bao gồm rất nhiều yếu
tố, tuy nhiên, có 4 cơ chế chính gây ra mụn cùng hiện điện và tác động qua lại
với nhau là:
(1) Tắc nghẽn lỗ
nang lông (sừng hóa nang lông): biểu hiện bằng sự xuất hiện của các mụn cồi
là do chất bã, chất sừng và vi khuẩn bị ứ
lại không thoát ra được. Đây là điểm khởi đầu của mụn.
(2) Tăng tiết bã
nhờn: Những bệnh nhân bị mụn có sự tăng tiết nhiều chất nhờn nhiều hơn là
những bệnh nhân không mụn. Chất béo có trong chất nhờn do da tiết ra là môi trường
thích hợp cho vi khuẩn phát triển nên đây là 1 yếu tố thuận lợi góp phần vào
gây mụn.
(3) Sự hiện diện
và hoạt động của vi khuẩn Propionibacterium acnes tại vùng nang lông-tuyến
bã.
(4) Viêm: Sự
tích tụ quá mức các chất bên trong nang lông làm cho vi nhân mụn (mụn cồi) vỡ
ra, kích thích cơ thể sinh ra đáp ứng viêm.

H1: Cơ chế sinh mụn trứng cá
3.
Nguyên nhân của mụn
Mụn trứng cá thông thường gặp ở lứa tuổi dậy
thì do hoạt động mạnh của tuyến bã làm tăng tiết bã nhờn, cộng thêm quá trình rối
loạn tạo nút sừng tại nang lông. Tuy nhiên, nếu mụn trứng cá xuất hiện đột ngột,
mức độ nặng, kèm theo những dấu hiệu
khác như lông mọc nhiều bất thường, chu kì kinh nguyệt rối loạn, … thì phải được
bác sĩ chuyên khoa khám và cho xét nghiệm tầm soát nguyên nhân gây mụn. Chỉ khi
điều trị dứt điểm nguyên nhân thì mụn mới được điều trị hiệu quả được.
4.
Các mức độ của mụn
-
Mụn nhẹ: chỉ có mụn cồi
-
Mụn trung bình: chủ yếu là có những mụn mủ, mụn viêm đỏ
-
Mụn trung bình nặng: có thêm những cục dưới da, thường < 5 cục
-
Mụn nặng: chủ yếu là cục dưới da
5. Điều trị mụn
Điều trị mụn là quá
trình lâu dài, liên tục, bao gồm cả việc thay đổi lối sống, chăm sóc da đúng
cách và dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa da. Vì cơ chế sinh mụn
là sự kết hợp của nhiều yếu tố nến điều trị mụn phải chăm sóc và điều trị toàn
diện mới mong đạt hiệu quả cao.
Vệ sinh da đúng cách
-Rửa mặt là bước quan trọng trong chăm sóc da mụn. Làn da mụn là da nhạy
cảm, rất dễ bị kích thích bởi các hóa chất trong các sản phẩn rửa mặt thông thường.
Các chất có trong các sản phẩm rửa mặt thông thường có thể làm suy yếu hàng rào
bảo vệ da, làm da dễ khô và mất nước, dễ nhiễm trùng và dễ bị kích ứng hơn.
Chính vì vậy, việc hiểu rõ cách chọn và sử dụng các sản phẩm rửa mặt là vô cùng
quan trọng. Các sản phẩm rửa mặt sẽ giúp lấy đi các tế bào chết, lượng nhờn dư
thừa trên da. Tuy nhiên rửa mặt quá nhiều hoặc sử dụng những chế phẩm kiềm có
thể làm mất cân bằng môi trường của da gây kích ứng da nhiều hơn. Vì vậy, nên
chọn các sản phẩm rửa mặt có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy. Những sản phẩm
dành cho da mụn trên nhãn có ghi “soap-free”, “acidic” hoặc “pH balance”, không
có chất bào mòn (non-abrasive), không cồn (non-alcohol), không sinh nhân mụn
(non-comedongenic).
Rửa mặt sáng, tối với sữa
rửa mặt dành cho da mụn. Những lần còn lại trong ngày thì rửa mặt bằng nước ấm.
Khi rửa mặt cần thật nhẹ nhàng, khi đang
có mụn viêm thì không nên dùng những sản phẩm rửa mặt có hạt, những hạt này sẽ
cọ xát trên da, làm da dễ bị trầy xước. .
-Lau mặt nhẹ nhàng bằng
bông tẩy trang. Không nên dùng khăn có bề mặt sợi thô ráp để chà xát và lau trên da vì
sẽ làm da tổn thương thêm và ngoài ra, khăn sử dụng cũng có thể là nơi vi trùng
trú ngụ làm nhiễm trùng da nặng thêm.
-Không nặn, không cào
gãi vùng da mụn.
-Không để tóc lòa xòa
che vùng mặt.
-Không lấy tay sờ lên mặt
(không chống cằm, không sờ nắn mụn…)
-Nên mang khẩu trang,
nón rộng vành khi ra đường. Lưu ý giặt nón và khẩu trang thường xuyên.
-Không nên trang điểm
trong thời gian điều trị mụn nếu chưa được bác sĩ tư vấn và hướng dẫn. Lí do vì
nếu sử dụng không đúng cách và chọn đúng loại mỹ phẩm thì da sẽ ngày càng xấu
hơn và mụn sẽ nổi nhiều hơn.
Chế độ ăn uống hợp lý
-Uống nhiều nước (tránh
nước ngọt, rượu, bia…), trung bình ít nhất 2 lít nước/ngày (lưu ý uống rải đều
trong ngày, không đợi khát mới uống).
-Không ăn thức ăn ngọt,
béo, mỡ (kiêng bánh ngọt, kem, fast food, đồ chiên xào, bánh mì, mì gói, trái
cây có vị ngọt đậm…)
Chế độ sinh hoạt điều độ
-Nên tập thể dục rèn
luyện sức khỏe hàng ngày
-Không thức khuya, nên
đảm bảo giấc ngủ từ 0h-3h hàng ngày
-Ngủ đủ giấc 8 giờ/ngày
-Tránh lo lắng, căng thẳng
-Tránh nắng (nên sử dụng
kem chống nắng hàng ngày, hạn chế ra đường từ 10h sáng đến 4h chiều)
Chế độ điều trị
-Điều trị mụn cần có thời
gian mới đạt được hiệu quả (ít nhất là 2 tháng, tùy theo từng tình trạng mụn mà
bác sĩ sẽ tư vấn kĩ hơn).
-Không nên nóng vội kết
luận là không hiệu quả mà ngưng điều trị. Điều trị mụn bao gồm cả việc sử dụng
kháng sinh, do đó nếu ngưng điều trị sẽ làm cho vi trùng dễ kháng thuốc và hiệu
quả điều trị không duy trì được lâu.
-Điều trị mụn bao gồm
thuốc thoa và thuốc uống theo toa và sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa da liễu.
Ngoài ra, còn có các phương pháp hỗ trợ điều trị mụn tiên tiến khác như chiếu
ánh sáng xanh, dùng máy IPL (intense pulsed light). Tất cả những qui trình cần
thiết để cải thiện làn da sẽ được tư vấn và thực hiện tùy theo từng tình trạng
mụn.
BS Chuyên - TTTM KTC XuanHung